Informacje, o których warto wiedzieć:
Chorzy na cukrzycę nie mają większego prawdopodobieństwa zachorowania na COVID-19 niż osoby w populacji ogólnej.
W grupie pacjentów z cukrzycą problemem są nie tyle większe prawdopodobieństwo zakażenia wirusem, ile gorsze rezultaty leczenia. W Chinach, gdzie odnotowano dotychczas najwięcej przypadków zakażenia, zauważono, iż pacjenci z cukrzycą posiadają wyższe ryzyko rozwoju ciężkich powikłań i zgonu niż osoby bez cukrzycy. Ponadto można zauważyć pewną zależność między liczbą chorób towarzyszących (np. cukrzyca, choroba serca) i ryzykiem rozwoju ciężkich powikłań COVID-19 (im więcej chorób, tym to ryzyko jest wyższe). Oczekujemy również, że poprawa wykrywalności i leczenia zakażeń wywoływanych tym wirusem spowoduje z czasem spadek liczby zgonów.
Chorzy na cukrzycę posiadają większe prawdopodobieństwo rozwoju ciężkich powikłań COVID-19.
Chorzy na cukrzycę posiadają ogólnie większe prawdopodobieństwo rozwoju ciężkich objawów i powikłań infekcji wirusowych. Jeśli cukrzyca jest dobrze kontrolowana, ryzyko rozwoju ciężkiej postaci zakażenia COVID-19 jest podobne do tego, które obserwujemy w populacji ogólnej.
U osób ze złą kontrolą choroby i wahaniami poziomu cukru istnieje większe ryzyko rozwoju powikłań cukrzycowych. Obecność choroby serca lub innych powikłań poza cukrzycą może dodatkowo zwiększać ryzyko pacjenta związane z rozwojem ciężkiej postaci COVID-19. Jest to podobna sytuacja jak w przypadku innych zakażeń wirusowych, która wynika z upośledzonej zdolności organizmu do walki z infekcją.
Infekcja wirusowa u pacjentów z cukrzycą, jak każdy ostry stan zapalny, może prowadzić do
gwałtownego wzrostu stężenia glukozy we krwi i zwiększa ryzyko rozwoju cukrzycowej kwasicy ketonowej (CKK), dotyczy to przede wszystkim chorych na cukrzycę typu 1.
COVID-19 różni się od grypy sezonowej.
Jak się okazuje, COVID-19 ma cięższy przebieg niż grypa sezonowa, co potwierdzono u chorujących, w tym u osób z cukrzycą. Wszystkie standardowe środki ostrożności pozwalające uniknąć zakażenia nabierają w przypadku walki z tym wirusem jeszcze większego znaczenia.
Zalecane środki ostrożności są podobne do tych, które są stosowane w przypadku grypy i obejmują przede wszystkim częste mycie rąk mydłem i ciepłą wodą. Ważne jest również, aby w trakcie kaszlu lub kichania zakrywać buzię chusteczką lub też kichać/kaszleć w przedramię/dół łokciowy. Zlecane jest także: unikanie zgromadzeń, ograniczenie przebywania w miejscach publicznych i zachowanie bezpiecznej odległości od rozmówcy nie mniej niż 1-1,5 m, odkażanie telefonów komórkowych, unikanie dotykania nieumytymi rękoma twarzy, rezygnacja z podróży. Nie zaleca się noszenia maseczek na twarzy przez osoby zdrowe.
Zachęcamy osoby z cukrzycą do postępowania zgodnie z zaleceniami Głównego Inspektoratu
Sanitarnego (https://gis.gov.pl/) i Administracji Państwowej (https://www.gov.pl/).
Ryzyko u pacjentów z cukrzycą typu 1 i 2 jest podobne.
Nie są znane jakiekolwiek przyczyny, dla których ryzyko rozwoju COVID-19 u pacjentów z cukrzycą typu 1 lub 2 miałoby być inne. Ważniejszy jest fakt, iż osoby z cukrzycą danego typu różnią się między sobą wiekiem, powikłaniami i sposobem kontroli choroby podstawowej.
Osoby z powikłaniami cukrzycowymi posiadają prawdopodobnie wyższe ryzyko osiągnięcia gorszych rezultatów leczenia COVID-19 niż chorzy na cukrzycę bez powikłań lub innych schorzeń bez względu na typ choroby.
Producenci leków nie zgłaszają problemów z dostępem do preparatów insuliny oraz innych
środków wynikających z pandemii COVID-19.
Wiodący producenci na świecie podają, że COVID-19 nie ma wpływu na obecne możliwości produkcji i dystrybucji insuliny oraz innych środków potrzebnych do leczenia cukrzycy. Monitorujemy tę sytuację, tak aby w razie jakichkolwiek zmian przekazać aktualne informacje.
Stosowanie ACE-inhibitorów i sartanów
W mediach pojawiły się informacje mogące wzbudzić obawy co do stosowania leków z tech grup w okresie infekcji CoV-19.
W świetle dostępnych aktualnych informacji nie ma podstaw do modyfikacji terapii –
rezygnacji z leczenia inhibitorem konwertazy lub sartanem.
Jest to jednocześnie aktualne stanowisko Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego.
Jeśli COVID-19 rozprzestrzenia się w twojej społeczności, stosuj dodatkowe środki ostrożności, zachowując właściwą odległość od innych osób. Pozwoli to zmniejszyć ryzyko zakażenia nowym wirusem. Jeżeli możesz zostań w domu.
Przygotuj plan na wypadek ewentualnego zachorowania.

Zgromadź potrzebne materiały:
• Numery telefonów do lekarzy i zespołu terapeutycznego, apteki oraz ubezpieczyciela.
• Listę leków, które stosujesz i ich dawki (w tym witamin i suplementów).
• Zestaw produktów zawierających cukry proste, takich jak słodzone napoje gazowane, miód,
dżem, galaretki lub landrynki na wypadek hipoglikemii i dużego osłabienia spowodowanego
chorobą, które utrudnia normalne przyjmowanie pokarmów.
• Przygotuj sobie zapas insuliny na tydzień do przodu na wypadek choroby lub niemożności
wykupienia kolejnej recepty.
• Dodatkowe środki, jak płyn dezynfekujący na bazie alkoholu i mydło do odkażania/mycia rąk.
• Glukagon i testy paskowe do badania stężenia ciał ketonowych w moczu, jeżeli jesteś leczony insuliną
• Przygotuj odpowiedni zapas artykułów gospodarstwa domowego i produktów żywnościowych na wypadek konieczności pozostania w domu przez dłuższy czas.

Porozmawiaj z członkiem zespołu terapeutycznego na następujące tematy:
• Kiedy należy zadzwonić do gabinetu lekarza (w sprawie stężenia ketonów w moczu, zmian w diecie, dawek leków, itd.).
• Jak często należy kontrolować poziom cukru we krwi.
• Kiedy należy oznaczyć stężenie ketonów w moczu.
• Jakie leki należy przyjmować na przeziębienie, grypę, infekcje wirusowe.
• Jak należy dostosować leczenie cukrzycy w trakcie choroby.
Codziennie przestrzegaj odpowiednich środków ostrożności:
• Unikaj bliskiego kontaktu z chorymi osobami.
• Stosuj działania profilaktyczne:
o Często myj ręce wodą z mydłem przez co najmniej 20 sekund; szczególnie po
czyszczeniu nosa, kaszlnięciu, kichnięciu lub po pobycie w miejscu publicznym.
o Jeśli woda i mydło nie są dostępne, stosuj płyn odkażający zawierający co najmniej
60% alkoholu.
o Jeśli to tylko możliwe, unikaj dotykania często używanych powierzchni w miejscach
publicznych, takich jak przyciski w windzie, klamki, drzwi, poręcze; unikaj podawania
ręki na przywitanie, itd., Jeśli musisz czegoś dotknąć, używaj chusteczki lub rękawa.
o Po dotknięciu tych powierzchni umyj ręce.
o Unikaj dotykania twarzy, nosa, oczu, itd.
o Myj i dezynfekuj powierzchnie i przedmioty w domu, aby usunąć zarazki: regularnie
czyść często dotykane powierzchnie (np. stoły, klamki drzwi, włącznik światła,
uchwyty, biurka, toalety, kurki i telefony komórkowe)
o Unikaj zatłoczonych, słabo wentylowanych miejsc. Ryzyko kontaktu z wirusami
przenoszonymi drogą kropelkową, jak COVID-19, wzrasta w zatłoczonych,
zamkniętych pomieszczeniach o słabym przepływie powietrza, w których znajdują się
chore osoby.
o Zrezygnuj z wszystkich niepotrzebnych podróży, w tym z zaplanowanych wyjazdów;.

Obserwuj, czy nie występują u ciebie objawy ostrzegawcze COVID-19 wymagające pilnej interwencji medycznej:
Jeśli wystąpią u ciebie takie objawy, niezwłocznie skontaktuj się telefonicznie z lekarzem. U dorosłych
objawy ostrzegawcze wymagające pilnej interwencji medycznej obejmują:
• Trudności w oddychaniu lub duszność.
• Utrzymujący się ból lub uczucie ucisku w klatce piersiowej.
• Splątanie lub trudności z obudzeniem się.
• Zasinienie warg lub twarzy.
Jeśli czujesz, że rozwijają się u ciebie objawy choroby, skontaktuj się telefonicznie ze swoim
lekarzem:
Zwróć uwagę na potencjalne objawy COVID-19, jak gorączka, suchy kaszel i duszność.
Przed rozmową telefoniczną z lekarzem przygotuj:
• Wyniki pomiaru glikemii.
• Wynik pomiaru stężenia ciał ketonowych w moczu.
• Zapisuj i podaj ilość przyjętych płynów (możesz do tego celu wykorzystać butelkę o pojemności 1 litra).
• Jasno określ odczuwane objawy (na przykład: czy masz nudności? Czy masz tylko zatkany nos?).
• Zapytaj o to, jak w tej sytuacji należy kontrolować cukrzycę.
Dowiedz się, jak masz postępować, kiedy zachorujesz:
Poniżej znajduje się kilka częstych wskazówek, z których możesz skorzystać:
• Pij dużo płynów. Jeśli wymiotujesz, przyjmuj płyny małymi łyczkami, co 15 minut, żeby uniknąć odwodnienia.
• Jeśli zaobserwujesz spadek poziomu cukru (poniżej 70 mg/dl lub zalecanego docelowego
przedziału glikemii), spożyj 15 gramów łatwo przyswajalnych cukrów prostych, jak miód, dżem, galaretka, sok lub słodzony napój typu coca cola i skontroluj poziom cukru za 15 minut, aby upewnić się, czy poziom glikemii wzrasta. Wykonuj dodatkowe oznaczenia poziomu cukru w ciągu dnia i w nocy (zazwyczaj co 2–3 godziny; jeśli używasz urządzenia do ciągłego monitorowania glikemii [CGM], często sprawdzaj odczyty).
• Jeśli stwierdzisz u siebie wysoki poziom cukru (powyżej 250 mg/dl) więcej niż w 2 kolejnych oznaczeniach, sprawdź stężenie ketonów w moczu, aby uniknąć rozwoju CKK.
• Jeśli w teście paskowym stwierdzisz średni lub wysoki poziom ketonów (ewentualnie ślad lub niski poziom ketonów zgodnie ze wskazówkami lekarza), niezwłocznie skontaktuj się z
gabinetem lekarza.
• Pamiętaj o tym, że acetaminofen (Paracetomol) wpływa na wartości glikemii mierzone przez niektóre urządzenia CGM (Dexcom G5, MedtronicEnlite i Guardian). Dla pewności oznacz poziom cukru na glukometrze.
• Umyj ręce i oczyść miejsce iniekcji/infuzji oraz nakłucia opuszki palca wodą z mydłem lub
środkiem dezynfekującym na bazie alkoholu.
Aby uzyskać więcej informacji, należy dzwonić na numer infolinii Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczącej postępowania w sytuacji podejrzenia zakażenia koronawirusem - 800 190 590.
• Listę wszystkich stacji sanitarno-epidemiologicznych (wojewódzkich i powiatowych) można znaleźć na stronie GIS.
• Listę szpitalnych oddziałów chorób zakaźnych działających na terenie całego kraju znaleźć
można na stronie Ministerstwa Zdrowia.
• Praktyczne informacje na temat postępowania w sytuacji podejrzenia zakażenia nowym
koronawirusem można uzyskać na stronie www.gov.pl/koronawirus
W imieniu ZG Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego:
Prof. dr hab. med. Krzysztof Strojek
Konsultant krajowy w dziedzinie diabetologii
Prof. dr hab. med. Dorota Zozulińska-Ziółkiewicz
Prezes Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego”

Źródło: PTD